Themadag CDAV: Huiselijk geweld - onze zorg?

Op 17 november 2011 spraken 60 bestuurders van vrouwenorganisaties in Fryslân, Groningen en Drenthe in het Karmelklooster in Drachten met elkaar over huiselijk geweld. Het is de bedoeling dat vrouwenorganisaties dit onderwerp de komende tijd bespreken op hun bijeenkomsten.

Huiselijk geweld
Indrukwekkend was het om te zien hoe kinderen reageren op huiselijk geweld. Marijke Geertsma van de toneelgroep Tryater liet ons hier een DVD over zien. De acteurs spelen scenes waarin verschillende facetten van huiselijk geweld aan bod komen. Alle scenes zijn gebaseerd op praktijkvoorbeelden. Een reactie uit de zaal is dat je van het onderwijs in 2011 toch mag verwachten dat het beter inspeelt op geweld tegen kinderen. Een andere reactie is dat de vertrouwenspersoon soms in een spagaat zit; enerzijds wil de vertrouwenspersoon hulp zoeken bij de passende instantie, anderzijds wil de vertrouwenspersoon door deze actie zijn ingang in gezin niet kwijtraken.

Sluitstuk
Strafrecht is pas het sluitstuk van huiselijk geweld, zo benadrukte dhr. Schuth, hoofdofficier van Justitie in Assen. Hij wijst erop dat 2/3 van de doden ten gevolge van geweldsdelicten te wijten is aan
huiselijk geweld. Kenmerken van huiselijk geweld zijn relationeel geweld en stelselmatigheid.
Strafrecht is echter het sluitstuk vormt bij huiselijk geweld. Bij voorkeur dient er in een eerder stadium te worden opgetreden. Bovendien valt niet alle huiselijk geweld ook binnen het strafrecht. De overheid bemoeit zich steeds meer met wat er achter de voordeur gebeurt als gevolg van terugtreden van sociale verbanden.

Aangifte nodig
In de “Aanwijzing huiselijk geweld en eergerelateerd geweld” staan de regels omtrent de opsporing en vervolging van huiselijk geweld en eergerelateerd geweld. Daarbij worden randvoorwaarden geformuleerd voor onder andere de invulling van lokale samenwerking tussen politie, OM en reclassering. Een melding is onvoldoende voor een strafrechtelijke vervolging; daarvoor is aangifte
nodig en soms ook een klacht. In het casusoverleg huiselijk geweld komen alle ketenpartners bij elkaar. Binnen dit overleg bespreken de betrokken organisaties de meldingen en welke acties daarop
mogelijk zijn en maken een instantie verantwoordelijk.

Kinderen er bij betrekken
De burgemeester kan op grond van de wet ‘tijdelijk huisverbod’ een huisverbod opleggen. De laatste tijd neemt het aantal huisverboden echter af omdat het teveel tijd vraagt van de politie, zo signaleerde Riekje Kok, directeur van Stichting Toevluchtsoord Noord Nederland. In Groningen, Fryslân en Drenthe zijn er per dag 350 mensen in opvang. Er is speciale dagopvang voor kinderen en er zijn goede, soepele afspraken met scholen. Hulpverlening kan het beste zo lokaal mogelijk ingezet worden. Er moet gezorgd worden voor veiligheid en moet gezocht worden naar steunbronnen. Veel van de aandacht gaat uit naar de betrokken volwassenen, maar de kinderen moeten er ook bij betrokken worden. Met een veelheid aan actieve organisaties moet gekeken worden naar welke type gezin is het, welk type geweld gaat het om en welk type hulpvelening past hier het beste bij. Preventie om het geweld te voorkomen is van groot belang. Daarom wordt ook groot ingezet op publiekscampagnes. Zo is er een “Partij van het huiselijk geluk” opgericht en is het Steunpunt Huiselijk Geweld shirtsponsor van een Turks voetbalteam uit Appingedam.

Hulpverlening
Vaak zijn gewelddadige mensen niet assertief. Zij vertalen hun onmacht in agressie en geweld, vertelde gezins- en relatietherapeut Carolien Roodvoets. Zij onderscheidt drie vormen van huiselijk geweld: ontspoorde zorg, geestelijke mishandeling en fysiek geweld. Gewelddadige mensen zitten in gevangen relaties, waarin rigide en starre gedragspatronen overheersen. Mensen geraken in een negatieve spiraal waar geweld bij gaat horen. De omgeving pikt afgegeven signalen vaak niet op en vrouwen zoeken pas hulp op het moment dat de kinderen gevaar lopen. Na een grondige analyse van de situatie en zorgvuldige afweging welke actie moet worden ingezet, kan geweld met een goede hulpverlening worden gestopt. Leren om uit elkaars gezichtsveld gaan, een time-out, is van groot belang om escalatie tegen te gaan.

Oren en ogen open
Dagvoorzitter Roelie Briggeman bedankt de aanwezigen voor hun komst en de sprekers
en organisatie voor hun bijdrage. We hopen dat we lering hebben mogen trekken uit deze dag en onze ogen en oren open houden om misstanden te signaleren en door te geven!

Sjoerdtje Kok, voorzitter CDAV Fryslân